Een borgpen zet het eindstuk van een ligger vast in de staander, zodat de ligger niet onbedoeld omhoog uit de perforatie kan komen. Ontbreekt de borging, zit die half of is er een ander onderdeel voor in de plaats gekomen? Belast de ligger dan niet verder, noteer de exacte locatie en meld het bij de verantwoordelijke voor de stellingen. Herstel gebeurt met de borging die de fabrikant of leverancier voor dit systeem voorschrijft, niet met een willekeurige pen of bout.

Wat doet een borgpen?
Bij de meeste palletstellingen hangt een ligger met haken aan het eindstuk in de perforatie van de staander. Die haken dragen de last naar beneden af. De borgpen heeft een andere taak: die voorkomt dat de ligger omhoog uit de haken kan komen, bijvoorbeeld wanneer de vorken van een heftruck de ligger bij het plaatsen of uitnemen van een pallet van onderen raken.
In de praktijk hoort u verschillende namen voor hetzelfde onderdeel: borgpen, veiligheidspen, borgclip of liggerborging. Ook de uitvoering verschilt. Bij het ene systeem is het een losse pen of veerclip, bij het andere een vergrendeling die in het eindstuk zelf zit. Welke borging bij uw stelling hoort, staat in de documentatie van de fabrikant of leverancier. Die gegevens bewaart u bij voorkeur in uw stellingdossier.
Zo herkent u een ontbrekende of verkeerde borging
Kijk bij een rondgang gericht naar de liggerverbindingen aan beide uiteinden van een ligger. Deze tabel is een praktisch hulpmiddel, geen normtekst:
| Wat u ziet | Wat u noteert |
|---|---|
| Geen borging zichtbaar op de plek waar die bij andere liggers wel zit | Locatie, niveau en welke kant van de ligger |
| Borging zit half, los of steekt scheef uit | Locatie en een foto van de verbinding |
| Een ander onderdeel op de plek van de borging, zoals een bout, draad of tiewrap | Locatie, wat er zit en een foto |
| Ligger zit niet volledig in de haken of staat schuin ten opzichte van de buurliggers | Locatie en of er een pallet op de ligger staat |
| Losse borgpennen op de vloer onder een stelling | Waar u ze vond; laat de stellingen erboven controleren |
Een handige vergelijking: kijk naar dezelfde verbinding bij een ligger ernaast. Zit de borging daar wel, dan valt een afwijking snel op. Ontbrekende borgpennen staan ook in het overzicht van de meest voorkomende schade aan palletstellingen, naast onder meer verbogen staanders en liggers. In de checklist voor de interne visuele controle is de liggerborging een vast controlepunt.
Hoe raakt een borgpen kwijt?
De oorzaak achterhalen helpt om herhaling te voorkomen. Situaties die in de praktijk vaak samenhangen met ontbrekende borging zijn:
- Verhangen van liggers. Bij een nieuwe indeling worden liggers uitgehaakt en opnieuw geplaatst. Een borgpen die daarbij niet wordt teruggezet, ontbreekt daarna.
- Montage zonder afronding. Na plaatsing of uitbreiding is niet elke verbinding gecontroleerd op een aanwezige borging.
- Contact met de heftruck. Wordt een ligger van onderen of opzij geraakt, dan kan een borging loskomen of beschadigen. In dat geval kan er ook andere schade zijn.
- Verkeerde onderdelen. Een borging van een ander systeem past soms ongeveer, maar sluit niet goed aan op het eindstuk.
Is een ligger aangereden, kijk dan niet alleen naar de borging. Lees ook wat u vastlegt bij aanrijdschade aan een magazijnstelling.
Een ontbrekende borgpen opvolgen in zeven stappen
- Plaats of verplaats geen pallets op de betreffende ligger zolang de situatie niet is beoordeeld, en improviseer geen vervangende pen, bout of draad.
- Kijk zonder iets te demonteren of de ligger, het eindstuk en de staander rond de verbinding zichtbaar beschadigd of verschoven zijn.
- Noteer de exacte locatie met de codes op de stelling: hal, gang, rij, veld, niveau en aan welke kant van de ligger de borging ontbreekt.
- Meld de bevinding via de interne meldroute bij de verantwoordelijke voor de stellingen.
- De verantwoordelijke stelt vast welk stellingsysteem het is en welke borging de fabrikant of leverancier voor dit eindstuk voorschrijft.
- Laat herstel uitvoeren met het voorgeschreven onderdeel volgens de interne afspraken; schakel bij schade, twijfel of een onbekend systeem de leverancier of een deskundige in.
- Leg het herstel vast in het stellingdossier en zoek uit waarom de borging ontbrak, zodat u herhaling voorkomt.
Welke gegevens u bij de melding vastlegt, zoals foto's, toedracht en belading, staat uitgewerkt in stellingschade melden: welke informatie legt u direct vast.
Waarom geen willekeurige pen of bout?
Een bout, splitpen of tiewrap lijkt een snelle oplossing, maar is niet getoetst voor de verbinding van uw systeem. Zo'n onderdeel kan te veel speling laten, het eindstuk anders belasten of losraken. Bovendien valt een geïmproviseerde oplossing bij een volgende rondgang minder op, omdat er op het eerste gezicht wel iets in de verbinding zit.
Sommige fabrikanten schrijven zelf een bout of een specifiek borgdeel voor. Volg dan die voorschriften. Het punt is dus niet welk soort onderdeel het is, maar dat het de borging is die bij dit eindstuk en dit systeem hoort. Is het stellingmerk onbekend of zijn de gegevens kwijt, vraag dan de leverancier of een deskundige om het systeem te identificeren voordat u onderdelen bestelt.
Signaleren, herstellen en beoordelen
Spreek vooraf af wie wat doet. Dat voorkomt dat een ontbrekende borgpen blijft liggen, en ook dat iemand zonder overleg onderdelen gaat verwisselen.
- Medewerkers zien de afwijking, belasten de ligger niet verder en melden wat zij zien en waar. Hoe u hen dat leert, leest u bij nieuwe medewerkers instrueren over het melden van stellingschade.
- De verantwoordelijke voor de stellingen, in NEN-EN 15635 de PRSES genoemd, beslist over de vervolgstappen, regelt het juiste onderdeel en legt het herstel vast.
- Een deskundige beoordeelt de verbinding wanneer er ook schade is of wanneer niet duidelijk is of de situatie veilig is, bijvoorbeeld met de schadeclassificatie groen, oranje en rood.
Welke kennis en ervaring een deskundige nodig heeft, leest u bij wie mag stellingen keuren.
Wat is wet, norm, fabrikantinstructie en praktijkadvies?
- Wet. Volgens artikel 7.4, derde lid, van het Arbobesluit is een arbeidsmiddel zo geplaatst, bevestigd of ingericht en wordt het zo gebruikt dat onder meer omvallen en getroffen worden door onderdelen zoveel mogelijk wordt voorkomen. Artikel 7.5 vraagt toereikend onderhoud gedurende de hele gebruiksduur, en montage en demontage op veilige wijze met inachtneming van eventuele aanwijzingen van de fabrikant. Artikel 7.4a regelt de keuring van arbeidsmiddelen die door invloeden kunnen verslechteren, ook na uitzonderlijke gebeurtenissen zoals ongevallen of veranderingen aan het arbeidsmiddel. Borgpennen worden in deze artikelen niet letterlijk genoemd.
- Norm. NEN-EN 15635 gaat over het gebruik en onderhoud van stalen opslagsystemen, met interne controles, periodieke deskundige inspecties en een aangewezen verantwoordelijke (PRSES). NEN-EN 15512 gaat over het ontwerp van verstelbare palletstellingen. De Nederlandse praktijkuitwerking staat in NPR 5055.
- Fabrikantinstructie. Welke borging bij een eindstuk hoort en hoe die wordt aangebracht, volgt uit de documentatie van de fabrikant of leverancier van uw stellingsysteem.
- Praktijkadvies. De tabel, de oorzaken en de zeven stappen op deze pagina zijn praktische hulpmiddelen. Geen wet of norm schrijft deze indeling letterlijk voor.
Zo werkt het via VeiligeMagazijnen.nl
VeiligeMagazijnen.nl is een kennisplatform en voert zelf geen keuringen uit. Vindt u ontbrekende borgpennen samen met andere schade, of is uw periodieke inspectie aan de beurt, dan gaat uw aanvraag via het aanvraagformulier naar onze erkende inspectiepartner, die de stellinginspectie conform NEN-EN 15635 uitvoert. Hoe vaak een deskundige inspectie nodig is, leest u bij hoe vaak stellingen keuren.