Er bestaat geen wetsartikel dat aanrijdbeveiliging op stellingen letterlijk verplicht stelt. De noodzaak volgt indirect uit de algemene zorgplicht van de Arbowet: werkgevers moeten aantoonbare risico's, zoals heftruckaanrijdingen, effectief beperken. NPR 5055 noemt aanrijdbeveiliging op kwetsbare plekken als gangbare maatregel, en een keurmeester kan het ontbreken ervan als aandachtspunt in het inspectierapport benoemen.
Wat is aanrijdbeveiliging precies?
Aanrijdbeveiliging (ook wel aanrijdbescherming genoemd) is los van de stelling gemonteerde bescherming, meestal geel gemarkeerde stalen barrières of hoekbeschermers die voor de staander of langs een rijroute staan. Het doel is simpel: de klap van een heftruck opvangen vóórdat deze de staander zelf raakt. Anders dan bijvoorbeeld een belastingbord is aanrijdbeveiliging dus geen onderdeel van de stellingconstructie, maar een aanvullende beveiligingsmaatregel eromheen.
Wat zegt de wet?
De Arbowet legt werkgevers een algemene zorgplicht op: risico's voor werknemers moeten zoveel mogelijk bij de bron worden weggenomen of beperkt. Voor magazijnstellingen als arbeidsmiddel volgt de meest concrete verplichting uit Arbobesluit 7.4a: arbeidsmiddelen die aan slijtage onderhevig zijn, zoals stellingen, moeten periodiek deskundig gekeurd worden. Dat artikel schrijft echter een keuringsplicht voor, geen concrete fysieke maatregel als aanrijdbeveiliging. Er is met andere woorden geen wetsartikel te vinden dat het aantal, de locatie of het type aanrijdbeveiliging voorschrijft.
Dat betekent niet dat het vrijblijvend is. Als een werkgever een aantoonbaar verhoogd risico op heftruckaanrijdingen laat bestaan zonder redelijke voorzorgsmaatregelen, en er gebeurt een ongeval, dan telt het ontbreken van voor de hand liggende bescherming mee bij de beoordeling of aan de zorgplicht is voldaan.
Wat zeggen de normen?
NEN-EN 15635, de norm voor stellinginspectie, richt zich primair op de keuring en het beheer van stellingen. NPR 5055, de Nederlandse praktijkrichtlijn die de norm vertaalt naar de dagelijkse praktijk, noemt aanrijdbeveiliging op kwetsbare punten expliciet als onderdeel van een verantwoord veiligheidsbeleid. In de praktijk hanteren keurmeesters en inspectiepartners aanrijdbeveiliging op risicovolle plekken dan ook als vaste maatstaf, ook al is het geen letterlijk wetsvoorschrift. Meer over hoe deze richtlijn zich verhoudt tot de norm leest u in NPR 5055 uitgelegd.
Waar is aanrijdbeveiliging het hardst nodig?
- Hoekstaanders bij kruisingen en doorgangen: hier is de kans op een tikkende of frontale aanrijding het grootst.
- Staanders langs vaste rijroutes: elke passage is een nieuw risicomoment, zeker in smalle gangpaden waar heftrucks moeten manoeuvreren.
- In- en uitrijopeningen van shuttle- en doorrijstellingen: hier rijden heftrucks de stelling letterlijk in, wat de kans op contact met de staander vergroot.
- Kopse staanders aan het einde van een stellingrij: vaak het eerste punt waar een heftruckchauffeur bij het draaien te dicht bij komt.
Hoe u aanrijdschade herkent als deze toch optreedt, leest u in aanrijdschade aan magazijnstellingen herkennen.
Aanrijdbeveiliging is geen vervanging voor keuring
Aanrijdbeveiliging verkleint de kans op schade, maar sluit deze niet uit. De beveiliging zelf kan verbuigen of losraken door een aanrijding, en onderdelen zonder bescherming blijven onderhevig aan overbelasting, corrosie en slijtage. Daarom blijft de jaarlijkse deskundige stellinginspectie nodig, ook in een magazijn waar overal aanrijdbeveiliging staat. Tijdens die keuring wordt de aanrijdbeveiliging zelf trouwens meebeoordeeld: beschadigde of verplaatste beveiliging beschermt de stelling niet meer zoals bedoeld. Onbeschermde staanders die herhaaldelijk worden geraakt, zijn precies het type risico dat kan bijdragen aan het omvallen van een magazijnstelling.