Doorvalbeveiliging is niet in één wetsartikel letterlijk verplicht gesteld, maar volgt uit de zorgplicht van de Arbowet en de plicht om medewerkers te beschermen tegen vallende voorwerpen. Zodra goederen vanaf een stelling kunnen vallen op een plek waar mensen komen, zoals een looppad, werkplek of aangrenzende gang, is een gaasachterwand of andere doorvalbeveiliging noodzakelijk.
Wat is doorvalbeveiliging?
Doorvalbeveiliging is een verzamelnaam voor voorzieningen die voorkomen dat goederen vanaf een magazijnstelling vallen. De bekendste vorm is de gaasachterwand: een raster van staaldraad dat aan de achter- of zijkant van de stelling wordt bevestigd. Ook doorvalstrips, netten en dichte panelen vallen eronder. Het doel is steeds hetzelfde: een pallet, doos of product dat te ver wordt geschoven of omvalt, tegenhouden voordat het naar beneden valt.
Let op het verschil met persoonlijke valbeveiliging: leuningwerk en doorvalbeveiliging op een entresolvloer beschermen mensen tegen vallen, terwijl een gaasachterwand goederen tegenhoudt. Beide horen thuis in een veilig magazijn.
Wanneer is doorvalbeveiliging verplicht?
De kernvraag is niet of u stellingen heeft, maar of goederen kunnen vallen op een plek waar mensen komen. Is dat zo, dan is doorvalbeveiliging noodzakelijk. Dat speelt in deze situaties:
- Looppaden langs of achter de stelling: waar voetgangers lopen naast of achter een geladen stelling.
- Werkplekken tegen de stelling aan: pak- en inpaktafels, orderpickstations of kantoren pal achter een stelling.
- Doorgangen en doorloopgangen: openingen in het stellingblok waar mensen doorheen lopen, met daarboven geladen niveaus.
- Rug-aan-rug geplaatste stellingen: als een pallet aan de ene kant te ver wordt geschoven, kan die er aan de andere kant afvallen. Een doorschuifbeveiliging of achterwand voorkomt dit.
- Publiek toegankelijke ruimtes: zelfbedieningsmagazijnen en winkels waar klanten onder of langs stellingen komen.
Is de achterkant van de stelling tegen een blinde muur geplaatst en komt daar niemand, dan is een achterwand op die plek niet nodig. De RI&E (risico-inventarisatie en -evaluatie) is het instrument waarmee u per situatie bepaalt waar doorvalbeveiliging vereist is.
De wettelijke basis
Er bestaat geen norm of wetsartikel met de titel “gaasachterwand verplicht”. De verplichting is afgeleid en stevig verankerd:
- Arbowet (zorgplicht): de werkgever moet zorgen voor een veilige werkomgeving en gevaren voorkomen, waaronder het risico van vallende voorwerpen.
- Arbobesluit: verplicht maatregelen tegen vallende voorwerpen en veilig gebruik van arbeidsmiddelen, waaronder magazijnstellingen.
- RI&E: elke werkgever moet de risico's inventariseren en aanpakken. Een doorvalrisico dat hieruit blijkt, moet worden weggenomen.
- NEN-EN 15635: de norm voor veilig gebruik van stellingen behandelt beschermende voorzieningen als onderdeel van veilig gebruik en onderhoud.
De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert hierop. Ontbreekt doorvalbeveiliging waar die nodig is, dan is dat een overtreding van de zorgplicht, met kans op een boete en, bij een ongeval, aansprakelijkheid.
Soorten doorvalbeveiliging
- Gaasachterwand (mesh): staaldraadpanelen aan de achterzijde, de meest complete oplossing bij looppaden en werkplekken.
- Doorvalstrips en pallet-backstops: een balk of strip achter op de ligger die de pallet tegenhoudt zodat die niet te ver wordt geschoven.
- Netten: flexibele oplossing, vaak bij kleinere of onregelmatige producten.
- Dichte panelen: bij stof- of productgevoelige situaties of waar kleine onderdelen door het gaas zouden vallen.
De juiste keuze hangt af van het producttype, de hoogte en de plek waar mensen komen. Een deskundige beoordeelt dit samen met de rest van de magazijnveiligheid.
Doorvalbeveiliging en de stellinginspectie
Doorvalbeveiliging hoort standaard bij de beoordeling tijdens een stellinginspectie. De keurmeester controleert of de voorziening aanwezig is waar dat nodig is, of ze goed bevestigd en onbeschadigd is, en of ze past bij de opgeslagen goederen. Samen met de controle op aanrijdschade, belastingborden en verankering vormt dit het complete beeld van een veilig magazijn. Meer over de wettelijke basis leest u bij is een stellingkeuring verplicht.